Nummer 1.197

Beste Tertio-lezer, Tom Waes vertelt ons op tv al enkele weken over onze geschiedenis en haalt daarmee met gemak een miljoen kijkers. De interesse voor het verleden is groot, wellicht omdat we hopen er iets van de hedendaagse complexiteit door te kunnen begrijpen. In ons dossier brengen we een greep uit de hedendaagse aanpak van geschiedschrijving en een academische inbreng over de Vlaamse canon.

Tertio spreekt met dekolonisatiedeskundige Georgine Dibua Mbombo  Dat de Kamercommissie Koloniaal Verleden verzandde in politieke twisten over de excuses, verbaast haar niet: “België is niet rijp.”

Afbeelding

Verder in dit nummer

Uit onderzoek blijkt dat kleinschalig georganiseerde woonzorgcentra met vaste zorgteams veel minder besmettingen en overlijdens telden tijdens de corona-pandemie. Ook wat werkbaar werk en levenskwaliteit betreft, vormen ze de toekomst, menen Lander Vermeerbergen (KU Leuven en Radboud Universiteit) en Wim Vandewiele (KU Leuven en Curando).

Er leeft bij veel jongeren vandaag een spontane, zij het soms wat onwennige nieuwsgierigheid naar religie. Johan Van der Vloet verwees in Tertio nr. 1.196 van 11/1 naar de journaliste Katrin Swartenbroux die als ongelovige in de kersttijd toegaf nostalgie te hebben naar de geborgenheid van het traditionele kerstfeest. Iets gelijkaardigs stel ik vaak vast bij jonge filosofiestudenten. “Ik ben atheïstisch opgevoed, mijn grootvader was een overtuigd communist en had een hekel aan de Kerk”, getuigde een student, “maar ik denk na de lectuur van David Hume toch dat ik een eenzijdig beeld meekreeg over religie en geloof.” De uitspraak verbaasde mij: we hadden net een semester lang teksten van Hume en Spinoza gelezen waarin beide verlichtingsfilosofen niet bepaald mals zijn voor het christendom dat ze beschouwen als een vorm van bijgeloof. Tegelijk brengen beide filosofen scherpzinnige inzichten aan over de menselijke natuur en de relatie tussen emoties en religie, maar ook over de rol van traditie en geschiedenis in het christelijk geloof. Telkens weer blijken studenten, kinderen van onze seculiere verlichtingscultuur, genuanceerder en kritischer dan veel beroepsfilosofen en zogenaamd verlichte intellectuelen vandaag. Net als Hume en Spinoza dus.

Veel mensen hebben heimwee naar God, maar beseffen het niet. Meer nog, ze vinden de weg niet. ‘De ondraaglijke lichtheid van het bestaan’ – titel van een roman van Milan Kundera – begint hun zwaar te wegen. Helaas, zoals Kundera ook stelde, ze weten niet wat ze willen en de keuze is te groot.

Januari blues. Het fenomeen bestaat. Die winterdip die velen in hun gemoed en in hun botten voelen sluimeren. Enkele jaren geleden werd zelfs ‘Blue Monday’ in het leven geroepen. De derde maandag van januari wordt daarmee omschreven als de meest deprimerende dag van het jaar. De benaming werd bedacht door de Britse psycholoog Cliff Arnall. Hij merkte dat er rond dat tijdstip een piek van mensen is die aan een seizoensgebonden depressie blijken te lijden.

Eindelijk worden de vier Frankrijk-boeken van schrijver Bart Van Loo in één band uitgegeven. Mijn Frankrijk staat garant voor ruim 1.300 pagina’s puur leesplezier – inclusief bibliografieën, chronologieën en een handig namenregister. “Literatuur, cuisine, erotiek en chanson”, luidt de ondertitel. Die vlag dekt helemaal de lading.

Voor de generaties studenten die tussen 1968 en 1990 aan de KU Leuven godsdienstwetenschappen of theologie studeerden, is professor en pater jezuïet Jan Lambrecht (1926) een begrip. En hij blijft zijn dynamische zelf: sinds zijn negentigste verjaardag publiceerde hij zeven lijvige exegetische boeken. Onlangs werd hij daarvoor geëerd met een symposium waar collega’s zijn leven en werk becommentarieerden.

Galerie Geukens & De Vil zorgde vijf jaar na Ecce homo opnieuw voor een indrukwekkende kunstwandeling. Op dertien historische locaties in Antwerpen is werk van vijftig kunstenaars te bezichtigen rond het thema ‘het einde van de wereld’. Twee van hen, Gideon Kiefer en Jeffe De Brabandere die in de Nottebohmzaal exposeren, lieten zich inspireren door de apocalyps.

Schoonheid verspreiden en tegelijk mensen vertegenwoordigen die hun stem moeilijker kunnen laten horen: dat is de missie van Mia Lettany, opvoedster en oprichter van de Mechelse galerie Duende. De Spaanse naam verwijst naar de flamenco en staat voor de kracht en passie achter daden binnen het creatieve leven van de mens. Lettany vindt duende in de kunst van mensen met een beperking of een psychiatrische problematiek.

Abonnee? Lees verder in ons archief Nog geen abonnee? Neem een abonnement, lees meteen verder en krijg toegang tot meer dan 10.000 artikels