Tertio 981 - Groot in eenvoud

Standpunt Sylvie Walraevens

Groot in eenvoud

Op 8 december worden 19 martelaren zalig verklaard die tijdens de Algerijnse burgeroorlog van de jaren 1990 werden vermoord om hun christelijke aanwezigheid in een moslimwereld. Onder hen de Belgische witte pater Charles Deckers (zie blz. 6) en zeven monniken van Tibhirine. Zal de pers het gebeuren een paar regels of beelden gunnen, of staat een zaligverklaring echt te ver van deze tijd om enige belangstelling te wekken? Het is niet uitgesloten, want er is natuurlijk de gelauwerde film Des hommes et des dieux over de monniken van Tibhirine. En hun nachtelijke ontvoering en nooit opgehelderde onthoofding spreken al helemaal tot de verbeelding.

Navolgbaar

Maar laat nu net niet het spektakel noch een opvallende levensstijl Rome geïnspireerd hebben tot de zaligverklaring. Het leven van de geestelijken blonk uit in eenvoud: er zijn, tussen de mensen, niet om te kerstenen maar om te leren, geweldloos tussen wapengekletter. Hun klein- en grootmense-
lijkheid in de dagelijkse relaties, de authenticiteit van hun zoeken en tasten, het innerlijke gevecht om niet gewelddadig terug te slaan en hun verbondenheid met hun lijdende moslimburen maken het getuigenis van de broeders bijzonder krachtig. Hun zalig-zijn schuilt niet in het bijzondere, maar in de eenvoud,
ja de navolgbaarheid van hun voorbeeld.

Authenticiteitstest

Met deze zaligverklaringen maakt de kerk een straf statement: geen vrome toonbeelden van zuivere christelijke leer worden hier als lichtend voorbeeld geprezen, maar onverzettelijke believers van de spirituele verbondenheid tussen christenen en moslims. Hoe actueel kan een zaligverklaring zijn? Op geen treffender moment – in een tijd die kraakt onder polarisatie en onverdraagzaamheid – kan dit type heiligheid tot navolging aansporen. De zaligverklaring van de vermoorde geestelijken is een onmiskenbare oproep ons eigen geloof te onderwerpen aan een authenticiteitstest. Broeder Christian de Chergé, prior van Tibhirine, noemde de islam geen hinderpaal voor zijn roeping, maar een hulp om ze authentieker te beleven.

In den vreemde

De religieuze openheid van de vermoorde geestelijken was geen naïeve vredesboodschap, noch een theologische poging tot verzoening. Ze toonden dat het samenleven van christenen en moslims mogelijk is in zijn meest eenvoudige vorm: aanwezig zijn, samen werken, elkaar verzorgen, praktische zorgen delen, elkaar gelukwensen bij religieuze feesten. Door boven het institutionele uit te stijgen, ontdekten ze bovendien waarheid in elkaars heilige boeken en de bevrijdende kracht van gezamenlijk gebed. Moeilijk, zinloos, zegt u? Is het niet eenvoudiger als iedereen in zijn hoek van de wereld blijft en de ander “met rust laat”? Neen, en wel hierom: de aanwezigheid van de vermoorde geestelijken in de moslimwereld was van belang omdat alleen ontmoeting, elkaar leren kennen en waarderen, tot vrede kan leiden. Afstand schept onwetendheid en vooroordelen. Ook het zopas verschenen Rapport over de vrijheid van godsdienst in de wereld 2018 van Kerk in Nood komt tot de slotsom dat agressief ultranationalisme – het blind terugplooien op de eigen waarheid – gevoed wordt door religieus analfabetisme en zo bron is van religieuze haat wereldwijd. Daarom is de moslimaanwezigheid hier waardevol, een kans tot ontmoeting. De moslims die hier neerstreken, legden de omgekeerde weg af van de paters en de broeders in Algerije.

Geen waaghalzerij

Heeft de radicale liefde van de religieuzen uiteindelijk gefaald toen ze er het leven bij lieten? Neen, hun dood hoeft geen verheerlijking, maar is evenmin een waardemeter voor hun keuze. Toen de dreiging van een gewelddadige dood reëel werd, besloten de paters te blijven ondanks de oproep aan de buitenlanders het land te verlaten. Dat was geen waaghalzerij of hang naar martelaarschap, maar radicale trouw aan hun roeping: solidariteit met hun kwetsbare moslimbroeders. Die liefde ging erg ver: in zijn geestelijk testament weigerde prior Christian, bij een voorafspiegeling van een mogelijke gewelddaad, zijn moordenaar als een monster te zien. Hij hoopte dat zijn blik op dat moment zou opgaan in die van de liefhebbende, herstellende Vader. Vandaar: zalig.  III

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​