Tertio 975 - Omgekeerde missie is vooral dialoog

Omgekeerde missie is vooral dialoog

“We zijn hier niet om mensen te bekeren”, zegt de Braziliaan Fabio De Souza Teixeira herhaaldelijk. De Kameroener Ghislain Toussé Mouafo en de Indonesiër Thomas Hendrikus vormen met De Souza Teixeira een jonge internationale scheutistengemeenschap in Deurne, net achter het Antwerpse Sportpaleis. Tertio sprak met de drie missionarissen in aanloop naar missiezondag op 21 oktober over hun “omgekeerde missie” die serieuze kans op slagen maakt.

Benoit Lannoo

De 41-jarige Ghislain Toussé Mouafo is de oudste van de drie. Hij studeerde aan het internationaal theologisch seminarie van de scheutisten in Ngoya ten zuiden van het Kameroense Yaoundé en deed zijn noviciaat in de Congolese hoofdstad Kinshasa. Hij was er zich bij zijn intrede bij de scheutisten van bewust dat hij missionaris werd en dus naar het buitenland moest. “Mijn ouders daarvan overtuigen was minder evident”, lacht hij. “Priester worden, oké. Maar kan je niet gewoon priester in Kameroen blijven?” Na zijn wijding werd Toussé Mouafo echter naar de Senegalese hoofdstad Dakar gezonden.

Toffe mannen

Ook Fabio De Souza Teixeira – 38 jaar – heeft soortgelijke ervaringen. Hij had de scheutisten in zijn geboortestad Rio De Janeiro leren kennen via een Congolese en een Vlaamse pater van de Congregatie van het Onbevlekte Hart van Maria – zoals de scheutisten eigenlijk heten: Congregatio Immaculati Cordis Mariae (CICM) – en vond dat wel “toffe mannen van een goede congregatie”. Maar pas toen hij voor zijn noviciaat naar de noordelijke provincie Kalinga op de Filipijnen werd gezonden, begreep zijn familie ten volle wat een missionarissencongregatie inhoudt: leven in het buitenland.

Voor de 36-jarige Thomas Hendrikus lagen de kaarten enigszins anders. Hij is afkomstig van Flores, zowat het enige eiland van de Indonesische archipel waar de anderhalf miljoen inwoners merendeel katholiek zijn. Hendrikus verwachtte dus als missionaris in eigen land ingezet te worden. Omdat Indonesië een groot moslimland is, werd hij voor extra studies interreligieuze dialoog naar Caïro en Rome gestuurd. In Rome bereikte hem het bericht dat bisschop Johan Bonny aan de scheutisten had gevraagd in Antwerpen een nieuwe internationale gemeenschap op te starten.


Vlnr: de scheutisten Thomas Hendrikus, Ghislain Toussé Mouafo en Fabio De Souza Teixeira.  © Ilse Prinsen

“Ik panikeerde omdat er ‘Anvers’ en niet ‘Antwerpen’ op mijn reisdocumenten stond”, lacht De Souza Teixeira. “Van België wisten wij dat onze congregatie daar is ontstaan, verder niks.” Het eerste zware obstakel voor de jongemannen aan wie gevraagd was een gemeenschap in Antwerpen te vormen, was natuurlijk de taal. “Nederlands is verschrikkelijk moeilijk”, zucht Hendrikus. “Zelfs na een taalbad en intensieve lessen via Linguapolis aan de Antwerpse universiteit, verstond ik niks van het dialect van de ouderen toen ik voor het eerst meeging met Ziekenzorg CM – het huidige Samana.”

Diverse taken

De drie scheutisten kregen twee jaar om met de Vlaamse taal en realiteit kennis te maken. Daarna verhuisden ze van het scheuthuis in Schilde naar een leegstaande pastorie in Deurne. De Souza Teixeira werd er benoemd binnen de pas opgerichte pastorale eenheid Heilige Christoffel, Hendrikus helpt hem daarbij maar is inmiddels ook verantwoordelijk voor interreligieuze dialoog in het vicariaat Antwerpen. Toussé Mouafo werd dan weer aangesteld binnen de pastorale eenheid Rupelkerk in Boom en trekt in Antwerpen het project voor de Wereldjongerendagen in Panama in januari 2019.

Secularisatie

“Ik wist wel dat deze samenleving geseculariseerd is”, zegt Toussé Mouafo, “en dat mijn taak dus niet makkelijk zou zijn.” Maar de Kameroener houdt van uitdagingen: “Ze helpen je om verder te groeien”. Er zijn verhalen bekend van missionarissen uit diep-katholieke landen die botsen met geseculariseerde westerlingen, omdat pakweg kandidaat-trouwers er al samenwonen of christenen nauwelijks of nooit naar de biecht gaan. Toussé Mouafo moet daar eens goed om lachen. “Wat ik hier het meeste doe, is luisteren naar de anderen, hun noden leren kennen. Cruciaal bij missie is dialoog.”

Leerproces

Geseculariseerd, ja, maar De Souza Teixeira onderstreept hoezeer hij ook in Deurne nog de invloed van het christendom leest in het landschap – “Veel kerken en Mariabeelden op elke hoek van de straat” – en in de christelijke waarden die de samenleving schragen. “De inzet voor anderen van vrijwilligers”, noemt hij bijvoorbeeld en zijn confrater Hendrikus voegt daar meteen “het socialezekerheidssysteem” aan toe. “De mensen beseffen hier blijkbaar niet meer hoe belangrijk die christelijke waarden voor hen zijn. In dit land gaan de mensen vaak niet naar de kerk, zijn jonge mensen weinig betrokken bij het geloof”, weet Toussé Mouafo. “Dus moet ik de manier om mijn gelovige overtuiging uit te dragen daaraan leren aanpassen. Want let wel: mijn missie kan slagen, maar ze kan ook mislukken.” De Souza Teixeiro bevestigt dat gevoel van grote uitdagingen: “Toen ik op de Filipijnen werkte, was ik blij maar niet zo diep tevreden als nu. Hier doe ik echt missionarissenwerk. Ik moet de ander vooral proberen te verstaan. Ik word hier met vragen geconfronteerd waarop ik het antwoord niet op voorhand weet.”

Buitenstaanders

Ondanks veel positieve ervaringen voelen de drie scheutisten zich toch soms vreemdelingen. “Vele mensen zijn gastvrij, sommigen zijn echt blij met een buitenlandse priester”, zegt Toussé Mouafo, “maar anderen ervaren ons nog als ‘buitenstaanders’, al wordt dat niet met zoveel woorden gezegd. Ook dat maakt deel uit van de missie.” “Het duurt inderdaad een tijdje voor wij ‘onze Thomas’ of ‘onze Fabio’ zijn geworden”, weet ook Hendrikus. “‘Jullie uitspraak van het Vlaams is charmant’; is dat niet beleefd zeggen dat we er nog niet helemaal bij horen?”, lacht De Souza Teixeira.

Gemeenschap is getuigenis

“Bij de scheutisten rijst vaak de vraag wat eerst komt: het missionaris- of het religieus-zijn? Het charisma van onze congregatie bestaat er net in beide tegelijk te zijn”, zegt Hendrikus. “Ik ervaar het als een zegen in deze religieuze gemeenschap te mogen wonen.” De Souza Teixeira valt instemmend in: “Als we op het pastorale veld een probleem ervaren, kunnen we hier in huis meteen onze confraters om raad vragen.” “Ook dat is een cruciaal element van onze missie”, zegt Toussé Mouafo tot besluit: “Ons leven in gemeenschap is evenzeer een christelijk getuigenis”.  III

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​