Tertio 945 - Geld voor God

Standpunt: Geert De Cubber

Geld voor God

Blijkbaar is het nieuws dat het aantal doopsels in België daalt het sein om – nog maar eens – de frontale aanval op de georganiseerde godsdiensten te openen. Het opheffen van de grondwettelijke verankering van de godsdienstvrijheid en het afschaffen van de financiering van de erediensten zijn de hefbomen waarmee een bepaalde factie in onze samenleving religie van het publieke toneel wil wegduwen. Dat is niet alleen militant kortzichtig, maar ontkent bovendien de maatschappelijke realiteit: bijna de helft van de nieuwgeboren kinderen wordt gedoopt. Dat is anno 2018 niet min. De discussie mag gevoerd worden, maar niet met ronduit foute argumenten. Jongste uitschuiver in dat verband: Patrick Loobuyck die zich verslikt in de basiliek van Koekelberg.  “Die staat leeg”, stelde de filosoof onlangs in de Leuvense Campuskrant. Nochtans vieren zowat 1.000 gelovigen er elke week de eucharistie. En vele anderen wonen er de talrijke activiteiten tijdens het jaar bij.

Het beeld van de triomfalistische, allesomvattende, ja zelfs wurgende kerk dat in sommige krantencommentaren en op opiniebladzijden wordt geschetst, is bovendien onherkenbaar voor wie vandaag af en toe eens een Godshuis binnenstapt. Al valt niet te ontkennen dat de uitlopers van zo’n kerk er nog zijn, ze stroken niet met hoe de overgrote meerderheid van de keuzechristenen vandaag nadenkt over geloof. Velen getuigen zachtmoedig van hun geloof, ook op het publieke forum. Overigens blijken de meeste gesprekspartners daarbij opvallend gefascineerd. Ze willen horen wat een gelovige Sitz im Leben met een denkende mens doet. In sommige media wordt aan die belangrijke onderstroom in het maatschappelijke debat nauwelijks aandacht besteed. Meer nog: uitgesproken opinies die het katholieke vrijmoedig verdedigen, worden doorgaans genegeerd of lacherig geframed als   “niet meer van deze tijd”.

Niet dat we geen gesprek mogen hebben over hoe we die religies binnen de contouren van onze civiele samenleving kunnen organiseren. Niet dat we het dan over alles helemaal eens moeten zijn. Maar dan dienen we wel het volledige plaatje te bekijken en de argumenten niet door elkaar te halen. De grondwettelijke verankering schijnt daarbij onaantastbaar. Godsdienstvrijheid is nu eenmaal een universeel mensenrecht. Dat het in de grondwet is opgenomen, garandeert dat de staat zich daaraan te houden heeft. Voor wie godsdienst op dezelfde hoogte stelt als sport en cultuur: de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens vermeldt in artikel 2 dat de godsdienstige overtuiging geen afbreuk mag doen aan de geformuleerde rechten. Over sport wordt met geen woord gerept en cultuur komt slechts zijdelings aan bod. Dat sommigen ze vandaag als gelijkwaardig aan godsdienst beschouwen, zegt vooral veel over de status die sport en cultuur krijgen.

De financiering is een ander paar mouwen. Ook daar moeten we durven het hele plaatje te bekijken. We moeten beseffen waar artikel 181 van de grondwet – dat de betaling van de bedienaren van de erediensten bepaalt – historisch vandaan komt. Napoleon confisqueerde de kerkelijke bezittingen. In ruil betaalde de staat de lonen van de vrijgestelde ambtsdragers. Terloopse aardige bijkomstigheid: tegelijk had de staat ook controle op die bedienaren. Is men van staatswege bereid die confiscatie te herbekijken als ze de bedienaren niet langer betaalt? De katholieke kerk heeft zich in het verleden alvast meermaals bereid getoond over de financiering van de erediensten te praten, inclusief de gratis woonst voor de pastoors.

Veeleer schijnt het een symbooldossier dat een bepaalde militante minderheidsgroep van politici en opiniemakers koste wat het kost wil doordrukken. Dat dat een besparing inhoudt, is een flauw argument. De staat betaalt per jaar in totaal iets meer dan 86 miljoen euro aan lonen voor de bedienaren van de erediensten. Dat cijfer krimpt omdat ook het aantal priesters daalt. Ter vergelijking: politieke partijen krijgen jaarlijks ruim 60 miljoen bovenop de weddes van de mandatarissen. Sport en cultuur mogen in 2018 rekenen op 165 miljoen euro Vlaamse overheidssteun. Dat budget groeit jaar na jaar. Kwestie van dat alles wat in perspectief te plaatsen. Mag het eens?

Uw reacties zijn welkom op geert.decubber@tertio.be

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​