Tertio 937 - Leren met vers en metrum

Poëzie

Leren met vers en metrum

Thomas, het godsdienstdidactische webplatform voor leerkrachten, publiceert een unieke verzameling religieuze poëzie en proza. Die 10.000 teksten tellende collectie is het levenswerk van literatuurspecialist Piet Thomas (KU Leuven). Ze wordt voortaan toegankelijk gemaakt voor al wie in de klas met de religieuze dimensie van literatuur aan de slag wil.

Sylvie Walraevens /  Wie durft een geseculariseerd schoolpubliek nog een religieus gedicht voor te leggen? Begrijpen ze het nog? Voelen ze het nog? Paul Gillaerts, taal- en literatuurspecialist aan de KU Leuven, gelooft van wel.  “Door de ontkerkelijking hebben jongeren geen regelmatige omgang meer met de Bijbel en de christelijke rituelen, maar het onderwijs heeft de taak hun dat referentiekader bij te brengen als deel van onze culturele traditie. In religieuze literatuur zit ook een kenniselement. Gedichten analyseren is niet zomaar je mening geven, je moet ook een aantal dingen weten. We moeten het vak godsdienst weer belangrijk maken, hogere verwachtingen stellen en jongeren uitdagen. Prikkelen is kansen bieden. Literatuur kan hierbij een dankbaar instrument zijn.”

Lang niet alle religieuze teksten verwijzen naar de Bijbel. Sommige zijn religieus in de zin van  “verbindend”, andere ontlokken een ethisch besef of hebben een politieke dimensie.  “De religieuze literaire traditie is zo rijk, die mag je jongeren niet onthouden”, zegt Gillaerts.  “Toch plaats ik graag een kanttekening bij het gebruik van religieuze teksten. Omdat literatuur gelaagd is, pleit ik ervoor er niet te lichtzinnig mee om te gaan en de diverse expertises die leerkrachten hebben (taal, geschiedenis, godsdienst) erbij te betrekken. Bovendien moet een leerkracht niet te veel tegelijk willen doen. De kennismaking met religieuze literatuur hoort de natuurlijke leergang te volgen en wordt idealiter opgebouwd over verschillende jaren, met vooraf vastgestelde doelen in functie van de leeftijd.”

De pleinvrees van leerkrachten voor religieuze poëzie is volgens Gillaerts niet terecht. Hij vindt dat mensen meer moeten durven te getuigen van wat hen inspireert. Nooit defensief, krampachtig of opdringerig, maar als aanbod. Literatuur kan godsdienstonderwijs een goede dienst bewijzen, vindt de emeritus:  “Religieuze poëzie is geworteld in een traditie en dat is een rijke bron om aan te boren. Ze brengt een gelaagdheid aan, die het religieuze nodig heeft: de symbolische betekenis, het metaforische, de verhalen achter woorden”.

“In een verzakelijkte samenleving biedt literatuur de jongeren de mogelijkheid om afstand te nemen van het exacte of technologische en het bredere plaatje te zien. Literaire woorden geven te denken en in dorre tijden kan poëzie een parkeerplek zijn voor religie. Maar geloven is geen must; als jongeren openstaan voor de diepte die uit goede teksten klinkt, dan is er al iets gebeurd. Vaak zijn gedichten de uitdrukking van een individu dat zich op een bepaalde manier verhoudt tot de werkelijkheid. Als die expressie universele waarde heeft, kan ze een wegwijzer zijn voor jongeren in een gelijkaardige situatie.”

Dat leerkrachten voortaan toegang krijgen tot een schat aan religieuze poëzie en proza, vindt Gillaerts een goede zaak, maar voor oneigenlijk gebruik, waarbij poëzie in dienst staat van religie, deinst hij als poëzieliefhebber terug. “Poëzie moet bovenal poëzie blijven”, besluit hij.

/     De religieuze poëzie- en prozadatabank is vanaf vandaag toegankelijk op: www.kuleuven.be/thomas/page/poezie-en-proza

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​