Tertio 934 - Motie van wantrouwen

Standpunt Frederique Vanneuville

Motie van wantrouwen

Bent u een abonnee van het eerste uur? Dan herinnert u zich misschien de allereerste Tertio met op de voorpagina  “Beschouwingen bij het euthanasiedebat”  door hoofdredacteur Bert Claerhout. Op pagina 3 kopten onze voorgangers  “Op zoek naar de grens tussen euthanasie en moord”  boven het vervolgartikel. We schrijven 16 februari 2000 en het euthanasiedebat woedt in alle hevigheid: het wetsvoorstel van de toenmalige paars-groene meerderheidspartijen blijkt veel verder te gaan dan een ongeneeslijk zieke patiënt uit zijn ondraaglijk lijden verlossen. Claerhout wees bezorgd op het reële risico van een hellend vlak in de euthanasiepraktijk en stelde dat de betrokken partijen  “zich ook moeten bezinnen over de vraag hoe we naar een menselijker samenleving evolueren”.

Als een echo daarvan klinkt nu het commentaar van Bart Sturtewagen in De Standaard van 26 december dat  “een samenleving die niet waakt over goede procedures en waarborgen rond dit actief bewerkte levenseinde een kille, berekenende, onmenselijke samenleving dreigt te worden”. Voorpaginanieuws was die dag dat iemand met vergevorderde dementie overleed nadat een arts op verzoek van de familie én niet van de patiënt een spuitje had toegediend.  “Dat gebeurde manifest buiten de grenzen van de euthanasiewet”, stelt Sturtewagen die het  “uiterst zorgwekkend”  noemt dat de Federale Controle- en Evaluatiecommissie Euthanasie (FCEE) de zaak niet naar het parket verwees omdat daar niet de wettelijk vereiste tweederdemeerderheid voor werd gevonden.  “De commissie stelt zichzelf boven de wet. Dat is een onaanvaardbare verglijding”, oordeelt hij zonder meer en bepleit tegelijk een evaluatie van de euthanasiewet.

Daags erna legt ook filosoof Willem Lemmens in dezelfde krant de vinger op de wonde. Hij vraagt zich af waarom de arts deze handeling, die volgens de letter en de geest van de wet geen euthanasie was, überhaupt aangaf aan de FCEE.  “Betrokken artsen zien zelf niet meer hoe problematisch hun gedrag is, en de familie evenmin”, luidt zijn antwoord. En hij herhaalt het pleidooi voor een evaluatie van de euthanasiewet. Voldoende reden voor Wim Distelmans om ook in de pen te kruipen. Niet zonder allereerst de argumenten van Lemmens te bestempelen als getuigend van  “wereldvreemdheid en intolerantie tegenover andersdenkenden”  en daar bovenop het verwijt dat  “zo’n houding elk sereen debat verhindert”, poneert de voorzitter van de FCEE – weliswaar in eigen naam – dat België   “wat levenseinde betreft op eenzame ethische hoogte”  staat. Dat de FCEE nog maar één casus naar het parket heeft verwezen,  “bevestigt de gunstige invloed van de euthanasiewet op de zelfcontrole van artsen: ze checken nauwgezet de voorwaarden voor ze euthanasie uitvoeren”.

Pardon? Even vergeten welke casus aanleiding was voor zijn opiniestuk? In dezelfde paragraaf heeft Distelmans de  “principiële tegenstanders van (de) euthanasie(wet)”  eerst nog aangewreven dat ze de rol van de FCEE  “grandioos overschatten en bekritiseren”. Het is haar taak de voorwaarden van de wet – waaronder de vrijwilligheid van het verzoek – te bewaken en, vervolgt hij onmiddellijk, ze  “is niet competent om de beroepsbekwaamheid van artsen te beoordelen”. Zo fietst hij in één beweging rond het feit dat de commissie in het voorliggende geval net op dat punt – het bewaken van de vrijwilligheid van het verzoek – haar taak heeft verzuimd. Zijn verdere bijdrage aan een sereen debat bestaat die 28ste december nog uit het voorstel de wet uit te breiden naar   “wilsonbekwaamheid zoals bij dementie”  en ook voor palliatieve sedatie een verplichte registratie in te voeren.

Het is de hoogste tijd om de werking van de FCEE bij te sturen en haar leden te vernieuwen, want ze is haar geloofwaardigheid al lang kwijt. Meer transparantie is het minimum dat we mogen verwachten. Achttien jaar geleden schreef Claerhout dat onderzoeksresultaten over de medische praktijken aan het sterfbed hem deden denken aan een ontwerpscript voor het tv-feuilleton Medisch Centrum  West en concludeert hij dat het goed is  “dat er een regeling komt die een einde maakt aan het bestaan van grijze zones”. Dat laatste was de hoop van velen. Het is ronduit tragisch dat de euthanasiewet daar zelfs na vijftien jaar niet in slaagt. Een mens zou vandaag bang worden om dood te gaan.

Uw reacties zijn welkom op frederique.vanneuville@tertio.be

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​