Tertio 870 - “Geloof geeft kleur en ziel aan samenleving”

Aartsbisschop en staatssecretaris in tweegesprek

“Geloof geeft kleur en ziel aan samenleving”

“De scheiding tussen kerk en staat is een vanzelfsprekende verworvenheid van onze westerse democratie. Een neutrale overheid privilegieert geen enkele levensbeschouwing”, stelt aartsbisschop Jozef De Kesel. “Toch is het belangrijk geloof te accepteren als bron van maatschappelijk engagement”, vult Brussels staatssecretaris Bianca Debaets (CD&V) aan. Tertio bracht beide beleidsmakers samen voor een boeiende uitwisseling over kerk, samenleving en jongeren.

Geert De Cubber  /  Sinds de aanslagen in Parijs en Brussel staan levensbeschouwing en jongeren hoog op de politieke agenda. Zeker in een grootstedelijke context als die in Brussel leeft de vraag hoe religie en samenleving moeten omgaan met jongeren en hoe ze hun levensbeschouwelijke identiteit beleven in de Brusselse diversiteit. Jozef De Kesel heeft zich – eerst als hulpbisschop van Brussel en nu als aartsbisschop – altijd om die vraag bekommerd. Als staatssecretaris voor Gelijke Kansen formuleert ook Bianca Debaets een antwoord op de uitdagingen.

Hoe ziet u de verhouding tussen kerk, samenleving en jongeren?
Jozef De Kesel: “De kerk is niet op de eerste plaats nuttig. Mensen zijn niet gelovig om iets te doen. Toch is een samenleving zonder geloof niet denkbaar. Ik vergelijk het met kunst. Een samenleving zonder kunst heeft geen ziel. Ook geloof geeft kleur en ziel aan de samenleving. Een van de grote waarden van onze moderne samenleving is de vrijheid. Maar tegelijk zegt die samenleving niet wat je met die vrijheid kan doen. Onze samenleving garandeert weliswaar vrijheid, maar laat mensen op hun honger zitten over de richting die je aan die vrijheid kan geven. Daar spelen religieuze en filosofische tradities een grote rol. Zij geven richting aan het handelen. En de keuzes die je vanuit religie maakt, hebben een grote maatschappelijke impact.”

Copyright: Maîtrise
Copyright foto: Maîtrise

Bianca Debaets: “Vanuit de politiek is het belangrijk dat we jongeren een perspectief bieden. In Brussel kennen we een hoge jeugdwerkloosheid. Het onderwijs is daar een cruciale pijler. De kwaliteit van ons onderwijs is goed, maar zowat een kwart verlaat nu op 18 jaar de school zonder diploma. Die krijgen het moeilijk op de arbeidsmarkt.”

De Kesel: “Gemotiveerde leerkrachten zijn belangrijk. Die hebben een grote opdracht, want ze moeten jongeren opleiden en hen een toekomstperspectief geven. Het is noodzakelijk dat jongeren de smaak te pakken krijgen.”

Debaets: “Om een voorbeeld te geven: we zetten in op duaal leren. Het Don Bosco-instituut in Brussel werkt samen met Audi. Dat geeft schitterende resultaten omdat jongeren daadwerkelijk iets betekenen. 80% van de scholieren kan aan de slag blijven.”

Welke rol kan de kerk nog spelen in onze samenleving?
De Kesel: “Een kerk die niet betrokken is op de samenleving, is geen kerk. Of het nu gaat om de schrijnende hongersnood in Somalië of om vluchtelingen of armoede in eigen land, de kerk kan niet zeggen dat ze er niets mee te maken heeft. Die betrokkenheid zit in het evangelie vervat. Paus Franciscus roept gelovigen op naar buiten te gaan, zelfs naar de maatschappelijke periferie. Het is de taak van de kerk tegenover de maatschappelijke uitdagingen niet onverschillig te zijn. Ze moet ingaan tegen de ‘globalisering van de onverschilligheid’, zoals de paus het noemt. De kerk neemt haar verantwoordelijkheid. In het onderwijs en in de sociale sector zijn vele christelijke initiatieven.”

Debaets: “Zeker in Brussel is dat engagement in vele parochies zichtbaar. We hebben schitterende priesters die concrete acties opzetten voor de meest kwetsbaren.”

De Kesel: “Niet alleen in de stad, maar ook op het platteland is er veel armoede, vaak verborgen. De Welzijnsschakels verrichten daar uitstekend werk. Maar gelovigen ondersteunen ook vaak een pluralistisch aanbod. Sowieso schiet de kerk tekort in haar zending als ze niet probeert de samenleving menselijker te maken. Alleen dan beantwoordt ze de evangelische oproep.”

Debaets:  “Dat is evenzeer een opdracht voor het beleid. Als je weet dat er tegen 2030 200.000 Brusselaars bijkomen, vormt dat een enorme uitdaging voor pakweg kinderdagverblijven en scholen. Brussel is het jongste en groenste gewest in een vergrijzende samenleving. Jongeren zijn de drijfveer en inspiratiebron voor ons beleid. Het is belangrijk naar hen te luisteren om te zien wat werkt. Onlangs gingen we in Brussel in gesprek met jongeren die het moeilijk hebben. Aan de hand van dramatherapie spraken ze toch over hun gevoelens. Eén op de drie Brusselse kinderen groeit op in een gezin dat geen inkomen uit arbeid heeft. Het is met name voor het onderwijs een hele opdracht ervoor te zorgen dat niemand uit de boot valt. Bovendien is de school de ontmoetingsplaats met andere levensbeschouwingen.”

Het lijkt wel onbegonnen werk.
De Kesel: “We mogen niet toegeven aan de gedachte dat het onmogelijk is. De politiek heeft een grote verantwoordelijkheid.”

Het vervolg van deze tweespraak leest u in de Tertio van deze week.

Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)
In de spotlight: 

“Kerk moet betrokken zijn op samenleving”

“De scheiding tussen kerk en staat is een vanzelfsprekende verworvenheid van onze westerse democratie. Een neutrale overheid privilegieert geen enkele levensbeschouwing”, stelt aartsbisschop en toekomstig kardinaal Jozef De Kesel. “Toch is het belangrijk geloof te accepteren als bron van maatschappelijk engagement”, vult Brussels staatssecretaris Bianca Debaets (CD&V) aan. Tertio bracht beiden samen voor een boeiende uitwisseling over kerk, samenleving en jongeren.
» Lees verder

“Terugtrekken in religieuze of nationale identiteit perkt bereidheid tot barmhartigheid in”

“Door het contrast met de religieuze identiteit van vluchtelingen blijkt men zich vast te klampen aan de culturele wortels.” Dat schrijft bijzonder hoogleraar christelijke pedagogiek Bram de Muynck (Theologische Universiteit Apeldoorn). In een essay over de verbinding tussen geëngageerd christen zijn en verantwoordelijk burgerschap stelt hij dat christenen in de eerste plaats moeten leren vanuit hun minderheidspositie goed te doen in hun context.
» Lees verder

“Ruimte voor spontaan gedrag”

“In Afrika wordt geloof makkelijker aanvaard.” Dat stelt cultureel antropoloog en filosoof Peter Abspoel. Al moet je volgens hem de groei van het christendom op het zwarte continent niet idealiseren. “Mensen verliezen de grond onder hun voeten en de samenleving wordt steeds harder.” Tertio zocht de auteur van ‘Zingeving in het Westen’ op voor een gesprek over traditie en zingeving.
» Lees verder

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​