Tertio 863 - “We zien Pieter ooit terug”

Hoe (groot)ouder, hoe wijzer

“We zien Pieter ooit terug”

De gouwe ouwe oma’s en opa’s tonen zich van goudwaarde. Zij bieden opvang, ondersteuning, wijs- en gezelligheid. Omgekeerd houdt de aanstormende generatie grootouders jong van geest. Tertio is een zomer lang te gast bij de oudste en jongere leden van bijzondere families, voor een  “zinnig” gesprek. Voor de laatste editie houden we halt bij Marcel en Emma Storme.

Zijn zoon Pieter stierf toen hij veertien was, maar hij ziet hem ooit terug. Daar is de Gentse advocaat, emeritus hoogleraar en ex-senator Marcel Storme rotsvast van overtuigd. Zijn jongste kleinkind, Emma, gelooft dat niet minder. 

Boudewijn Vanpeteghem  /  We ontmoeten beiden in het buitenverblijf van Marcel Stormes schoonfamilie, in Belsele, tussen Gent en Antwerpen. De grootvader van mevrouw Storme, de dochter van wijlen christendemocratisch minister van Staat August De Schryver, verwierf het grote huis, dat in een mooi park staat. Grootouders, ouders en kinderen Storme vieren de verjaardag van de grootouders en van een van de kleinkinderen, die alle begin augustus vallen. Het eerste achterkleinkind wordt binnen drie maanden verwacht. 

Wat vindt u van uw grootvader?
Emma Storme: “Ik vind  ‘grootva’, zo noem ik hem, de verstandigste mens die ik ken. Ik bewonder hem en hij betekent heel veel voor mij. Hij heeft al zoveel gelezen, onthoudt dat allemaal en kan honderduit citeren, en ik kijk op naar wat hij al allemaal heeft gedaan en wat hij voor de maatschappij heeft betekend.”

 

Marcel Storme (monkellachje):  “En ik noem haar een  ‘pimpelige’  meid. Het betekent assertief, attent, iemand die weet wat ze wil en doordrijft. Emma heeft veel gaven. Nu ja, kleinkinderen zijn altijd bijna geniaal (opnieuw monkellachje). Toen ze klein was, vertelde ik haar voor het slapengaan soms zelf uitgevonden verhalen, maar ze wou dat ik uit een boek voorlas. Ik duwde wat kranten in elkaar en ging door met vertellen, maar dat was zonder haar gerekend. Ik mocht het horen:  ‘Grootva, je moet uit een boek voorlezen’. Emma is hardnekkig; ze beslist en gaat er dan voor. Zoals met haar keuze om het middelbaar onderwijs bij de jezuïeten te volgen; het werd het Sint-Barbaracollege in Gent. Louis Pasteur zei ooit:  ‘De enige sterkte die ik heb, is hardnekkigheid’”  (dat zou het eerste van vele citaten worden).

Waarom de jezuïeten?
Emma Storme:  “Mijn broer ging daar naar school en mijn vader en grootva waren hem voorafgegaan. De keuze leek logisch en bovendien wou ik de lat hoog genoeg leggen.”

Maar u treedt niet in hun juridische voetsporen. U koos voor geneeskunde.
Emma Storme:  “Aanvankelijk was grootva geen voorstander van die keuze. Maar ik volg zijn voorbeeld, weliswaar in een ander domein. Een vorm van idealisme, van de wereld verbeteren, drijft ons beiden. Ik ga dat doen door mensen te helpen met hun gezondheid. En ik wil daar goed in worden. Iets betekenen.”

Professor worden en in de politiek gaan zoals uw grootvader en vader, is dat iets voor u?
Emma Storme: “Professor worden misschien, maar het is te vroeg om daar iets zinnigs over te vertellen. Het zou hoe dan ook maar deeltijds zijn. Ik wil vooral het beroep van arts uitoefenen. Mij in een geneeskundedomein specialiseren, zou ik graag doen. In de politiek stappen niet. Politiek interesseerde me in het middelbaar, maar nu heb ik daar geen tijd meer voor. Bovendien is het zo’n harde wereld en ze geeft van zichzelf toch een beeld van voortdurend gekibbel en schelden, en dat is niets voor mij.”

U was aanvankelijk niet enthousiast over de keuze van uw kleindochter voor geneeskunde?
Marcel Storme:  “Ik was verrast, maar nu vind ik het leuk in de familie iets anders te hebben dan juristen. (trots) Trouwens, ze behaalde grote onderscheiding in haar eerste jaar. Toen mijn moeder me destijds vroeg wat ik na het middelbaar wou studeren, antwoordde ik: ingenieur of filosofie. Prompt kreeg ik te horen:  ‘Je zult doen zoals je vader: rechten studeren en advocaat worden, en als je goed studeert misschien professor’. Toen mijn zoon, Matthias, me veel later op dezelfde vraag antwoordde dat hij rechten ging studeren, reageerde ik:  ‘Heb je niets origineler?’ Een jaar later veranderde hij van mening en wou hij filosofie studeren. Ik antwoordde:  ‘Niets van. Je hebt rechten gekozen en gaat ermee door’. In de jaren tachtig van de vorige eeuw leefde het idee dat je met rechtenstudies niets kon aanvangen. Ik voelde dat het woog op mijn studenten en ik bemoedigde hen.”  

Emma Storme:  “Grootva schrijft ons brieven. Mijn oudere zus Klara kreeg er al een toen ze nog maar drie maanden was. En ik ontving er recentelijk nog een voor mijn achttiende verjaardag. Al zijn brieven bewaar ik in een doos in mijn slaapkamer. Zelf schrijf ik graag en ga brieven schrijven naar mijn kleinkinderen, en vanaf nu misschien ook wat meer naar grootva”  (lacht).

Marcel Storme: “Die eerste brief schreef ik in Utrecht. Ik was er voor het werk en verbleef er in een hotel – hotel des Pays Bas – waar er voorts zo goed als geen gasten waren. Iemand speelde piano. Het was er triestig en ik voelde me nostalgisch. Daarom schreef ik naar mijn pasgeboren kleinkind en sindsdien is dat een traditie geworden wanneer ik in het buitenland verblijf. Mijn vier kleinkinderen krijgen om beurten een brief. Het is een vorm van genegenheid en sympathie tonen, en van bemoedigen. Oudere mensen bemoedigen jongeren te weinig. Zeker in de gruwelijke tijden die we beleven”  (het wordt even stil). 

“We hebben ons zeventien jaar geleden over een katholiek Albanees gezin met vier kinderen ontfermd die in Gent waren terechtgekomen op hun vlucht voor de pesterijen in hun land, waar katholieken een kleine minderheid zijn. Die inzet maakt deel uit van mijn geloof. Net zoals de Drie-Eenheid er een belangrijk element van is. In mijn bureau hangt een kopie van de icoon van de heilige Drievuldigheid, in de vijftiende eeuw geschilderd door de Rus  Andrej Roebljov. Voor mij zijn dat de Vader als almachtige God; de Zoon, die al goed doende rondging, en de heilige Geest, die inspireert en wijsheid geeft, niet te vatten is en iets magisch heeft. Wanneer mijn kleinkinderen examens hebben, bid ik voor de heilige Geest. Pinksteren is voor mij de belangrijkste zondag van het kerkelijke jaar; belangrijker dan Kerstmis en zelfs dan Pasen.”

Hoe ervaart de kleindochter geloof?
Emma Storme: “Anders, maar dat is normaal, ik ben van een andere generatie. Grootva gaat elke zondag naar de mis. Ik niet en ik weet dat hij daar commentaar op heeft. Maar ook ik vind de waarden en de inzichten van het katholieke geloof belangrijk. Ze zijn mooi en ik kreeg ze met mijn opvoeding ingelepeld. Dat we de rentmeesters van de aarde zijn, vind ik een heel mooie gedachte en ideologie. We moeten zorg dragen voor onze planeet en ze doorgeven aan de generaties die na ons komen. Ook heb ik geleerd dankbaar te zijn voor het leven en voor wat mensen voor mij doen.”

Gelooft u in God? 
Emma Storme:  “Dat vind ik een moeilijke vraag. Voor mij is dat geen persoon; wel een aanwezigheid, een kracht waartoe je je kunt richten. Het is niet gemakkelijk onder woorden te brengen hoe ik dat zie.”

Gelooft u in een leven na de dood?
Emma Storme:  “Ik hoop en geloof dat er iets is, maar ik kan niet zeggen wat. Ik kan me niet inbeelden dat met de dood alles eindigt. Daarom is het belangrijk aandacht te hebben voor de overledenen.”

Gelooft de grootvader in een leven na de dood?
(prompt)  “Ja. Honderd procent. Maar dat omschrijven is bijzonder moeilijk. Toen Brits premier Winston Churchill destijds door zijn minister van Buitenlandse Zaken werd gevraagd over wat God hem zou vertellen na zijn dood, antwoordde Churchill:  ‘This is a continental question' (lacht). Mijn zwaar gehandicapte zoon Pieter overleed toen hij pas veertien was en ik ben ervan overtuigd dat ik hem ga terugvinden. Hoe? En wat? Dat weet ik niet.”

Emma Storme:  “Dat geloof ik ook.”

Marcel Storme: “De voorbije tweeduizend jaar hebben soms de meest briljante geesten die er op aarde rondliepen, in God en het hiernamaals geloofd. Dat is een bevestiging van wat ik weet en vermoed. De Nederlandse schrijver Willem Jan Otten, die zich tot het christendom bekeerde, zegt:  ‘Het is zo onwaarschijnlijk dat het niet anders dan waar kan zijn’.”

Belijdende katholieken zijn een minderheid geworden in de samenleving. Hoe ziet u dat evolueren?
Marcel Storme:  “Ik heb geen glazen bol, maar ik ben niet pessimistisch. Wel ben ik bedroefd om een heleboel dingen. Sommigen proberen het christendom helemaal van de kaart te vegen en God te doen verdwijnen. Zoals ze dat met de uitzendingen van Braambos hebben gedaan. Een liberale kennis zei me ooit:  ‘We hebben besloten Braambos uit de ether te halen’. Het nieuwe programma van de VRT doet aan syncretisme: alle godsdiensten zijn er gelijk. Ik ga daar een scherpe brief over schrijven aan Luc Van den Brande, de voorzitter van de raad van bestuur van de VRT. En ik zal ook CD&V-voorzitter Wouter Beke alarmeren. Die krijgt om de week een mail van mij (lacht). Gelukkig schiet die man af en toe uit zijn krammen. Ik ga voor Braambos vechten.”

Is het daarvoor niet te laat?
Marcel Storme:  “Helemaal niet.”

De verandering is beslist. Het nieuwe programma komt er.
Marcel Storme:  “Helemaal niet. Het gaat om een programmatisch voorstel.”  

Terug naar de toekomst van het christendom in onze contreien.
Marcel Storme:  “Het rijke roomse leven is voorbij. Ik vind dat jammer, want ik voelde me daar goed in. Maar we moeten niet vrezen; het christendom heeft al zoveel meegemaakt. Denk aan de christenvervolgingen in de eerste eeuwen na Christus, tot aan keizer Constantijn in de vierde eeuw. Ook nu zal het christendom overleven. De Franse schrijver en overtuigd vrijzinnige filosoof André Comte-Sponville heeft in een van zijn jongste boeken een prachtige belijdenis geschreven van wat het christendom betekent”  (laat zijn kleindochter de tekst op zijn bureau halen en leest voor).

Wat denkt de kleindochter over de toekomst van het christendom? Houdt u dat bezig?
Emma Storme:  “Ik heb daar te weinig tijd voor. Het zijn kwesties die allicht meer aan bod komen bij iemand die al verder in het leven staat. Later maak ik daar misschien meer tijd voor.”

Marcel Storme:  “Daar heb je inderdaad nog heel wat tijd voor. Je bent daar nu te jong voor.”

Wat denkt u over de vernieuwing van de kerk?
Marcel Storme:  “Dat ze nodig en gaande is. Ik ga akkoord met vrouwen als priester maar verwacht daar geen renaissance van de kerk van. Gewijde vrouwen hebben de terugval bij protestanten en anglicanen niet kunnen tegenhouden. Overigens ga ik ook akkoord met gehuwde diocesane priesters. Zij die behoren tot een religieuze orde, zouden celibatair moeten blijven. Parttime priesters zie ik ook gebeuren. Maar dat alles zal geen wonderen verrichten.”

Emma Storme: “De maatschappij evolueert voortdurend. De kerk moet mee evolueren. Velen beschouwen de kerk als een verouderd instituut en vinden sommige van haar standpunten aanstootgevend.”  

Wat vindt u als toekomstige arts over abortus en euthanasie?
Emma Storme:  “Ik vind dat toelaatbaar in uitzonderlijke omstandigheden. Je kunt dat moeilijk bij wet regelen. Dat is vooral iets tussen de arts en zijn of haar patiënt en diens familie. Elke situatie is compleet verschillend.”

Wat zegt de jurist daarop?
Marcel Storme:  “Ik was begin de jaren tachtig van de vorige eeuw ondervoorzitter van de staatscommissie voor ethische problemen: 25 leden, evenveel mannen als vrouwen, gelovigen als niet-gelovigen en artsen als juristen. De discussie ging op een bepaald ogenblik over het voortijdig beëindigen van het leven van een ongeboren gehandicapt kind. Door mijn zoon Pieter vond ik dat zo erg. Ik was daar ziek van. Pieter is trouwens overleden in die periode.”

“Ik voorspelde toen dat na abortus euthanasie zou volgen. Ik ben nog altijd tegenstander van abortus, hoewel ik begrijp dat er omstandigheden zijn zoals verkrachting waarbij hij te dulden is. Deze dagen is er sprake van uitbreiding van die mogelijkheid tot twintig weken zwangerschap. Ik ben daar grondig tegenstander van. Zoals van de verruiming van de mogelijkheid tot euthanasie. De voorzitter van de controlecommissie voor euthanasie, Wim Distelmans, is fervent voorstander van euthanasie. Dat is geen onpartijdig iemand. Ook daar blijf ik tegen vechten. Vivre c’est réagir. Het is nooit verloren.”

U had het al over het Albanese gezin dat u heeft geholpen. Hoe kijkt u tegen de hedendaagse stroom vluchtelingen?
Marcel Storme:  “We worden overspoeld, vooral vanuit Afrika. Ik ga akkoord met het Wir schaffen das maar niet oeverloos en onder de voorwaarde dat wie zich hier komt vestigen, zich – zoals de Duitse politicoloog en cultuurfilosoof van Syrische afkomst Bassam Tibi dat stelt – aanpast aan de dominante cultuur, die Leitkultur. De burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb, zegt hetzelfde. Hij is van Marokkaanse afkomst; een briljante geest. En wie zich niet kan integreren, moet terug.”

Emma Storme: “Ik leun heel sterk aan bij wat grootva zegt. Wie naar hier komt, moet onze taal leren en zich aanpassen. Bovendien mag het geen overrompeling zijn. We moeten alle nieuwkomers een plaats kunnen geven en ze mogen onze gewoontes en zeden niet in het gedrang brengen.”

De islam brengt religie terug op de voorgrond in onze seculiere maatschappij. 
Marcel Storme: (denkt na)  “Ik neem aan dat die bewering politiek, sociologisch en maatschappelijk juist is. Voor mij gaat het om een godsdienst die haaks op het christendom staat. De boodschap van God is geschreven door mensen; die van Allah is door zijn profeet Mohammed aan de mensen gedicteerd. Christenen kunnen hun teksten interpreteren. Moslims vinden dat ze niet mogen raken aan de teksten van Allah. Voorts kennen zij de scheiding niet tussen kerk en staat. De sharia doordringt alles.”

Paus Franciscus zegt dat de islam niet de godsdienst van het geweld is. 
Marcel Storme:  “Dat weet ik niet.”

Ook moslims streven het goede na, niet?
Marcel Storme:  “Men kan dat stellen. In de Koran staan passages die oproepen tot geweld.”

Emma Storme:  “Ik denk niet dat de islam haaks staat op het christendom en oproept tot geweld. Alleen zij die de Koran misbruiken, doen dat. Uiteraard zijn er verschillen tussen die twee godsdiensten.”

Marcel Storme:  “De suprematie van het christendom ligt in het vergiffenis schenken. De islam heeft geen God die vergeeft. Jesaja, de briljantste van onze profeten, zegt:  ‘Niemand zal ontbreken’. Dat is het christendom op zijn best. De herder die zegt dat al zijn schapen zullen binnenkomen. None will be missing. Prachtig.”

Bio: 

Marcel Storme (86) studeerde rechten in Gent, Parijs en Londen. De advocaat was hoogleraar in Gent en Antwerpen. Hij had van 1977 tot 1981 voor de Vlaamse christendemocraten zitting in de Senaat.

Emma Storme (18) heeft haar eerste jaar geneeskundestudies in Kortrijk achter de rug. De toekomstige arts houdt van schrijven en het componeren van muziek. Ze speelt saxofoon, piano en zingt. 

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​