Tertio 854 - Stop met ruziemaken Ja Jezus

Column Anton De Wit

Stop met ruziemaken Ja Jezus

Wat als moslims, christenen en joden zelfkritisch hun leer over homoseksualiteit tegen het licht zouden houden? Dat vroeg schrijfster Saskia De Coster zich onlangs af in De Morgen, naar aanleiding van de gruwelijke schietpartij in een homobar in Orlando. De reacties op het bloedbad lieten zich uittekenen, merkt De Coster op: lieve woordjes en regenboogvlaggen, de obligate politieke statements en vertegenwoordigers van de grote godsdiensten die zich met klem distantiëren van deze ogenschijnlijk religieus geïnspireerde daad.

Zelfkritische introspectie
Wat dat laatste betreft, ben ik het met De Coster eens: dat liedje kennen we nu wel en overtuigen doet het niet echt. We kunnen de eenling niet losweken uit zijn sociale, culturele en religieuze context, doen alsof hij niet  “een van de onzen”  is.  “Orlando shooter”  Omar Mateen en de Franse agentenmoordenaar Larossi Abballa zijn westerse moslims, en zowel de moslimgemeenschap als de westerse samenleving als geheel zou zich hun fatale radicalisering moeten aantrekken, in plaats van naar elkaar te wijzen. Dus zeker, zelfkritische introspectie is op zijn plek, maar niet alleen in religieuze kring.

Naïef
Over het onmiddellijke effect van die zelfkritiek maak ik me wat minder illusies dan De Coster. Heel mooi hoor dat zij –  “in tegenstelling tot de meeste van mijn vrienden” – zegt te geloven in de positieve kracht van religie. Maar haar achterliggende religievisie is naïef: alsof moslims, joden en christenen niet kritisch nadenken over hun visie op homoseksualiteit en de wereldvrede acuut aanbreekt zodra ze dat wel gaan doen. Ik moest bij het lezen van haar artikel steeds maar denken aan die aflevering van Kabouter Wesley, waarbij Jezus ten tonele verschijnt en zegt:  “Stop met ruzie maken, allemaal!”  Waarop de vechtende stripfiguurtjes deemoedig het hoofd buigen en zeggen:  “Ja, Jezus.”

Kortom: dat gaat niet gebeuren. Dat wil zeggen: wat De Coster beschrijft, gebeurt al volop, ook gelovigen denken voortdurend na over hun verhouding ten aanzien van homoseksualiteit, ze discussiëren erover, zijn het met elkaar oneens. En nee, mevrouw De Coster, wij denken heus niet allemaal  “het is tegennatuurlijk, het is vies”, evenmin als wij onze visie laten dicteren door een  “schimmige interpretatie van schimmige woorden uit heel oude boeken”. Maar er zijn en blijven meningsverschillen over de kwestie, dat is nu precies het resultaat van die dynamiek van zelfkritiek, theologische discussie, reflectie op heilige teksten en andere gezaghebbende geschriften die de traditie aanreikt. Er zal geen eensluidende, definitieve conclusie uit worden getrokken, althans niet voordat Jezus inderdaad ten tonele wederkeert.

Verlichtingsfundamentalisme 
Wat De Coster en velen met haar lijken te vergeten, is dit: een kerk of andere religieuze gemeenschap is geen politieke partij die op een congres een keertje verhit debatteert over de te volgen koers, en vervolgens – op zijn minst voor het oog van de buitenwereld – braaf met de neuzen dezelfde kant op vooruitgaat. Zo werkt het niet, en gelukkig maar, want in zo’n religieuze gemeenschap zou ik me niet op mijn gemak voelen. Onbedoeld eist De Coster van religies dat ze sektarisch en fundamentalistisch worden, dat wil zeggen: volledig eensgezind en maar één enkele interpretatie van de leer accepterend – in dit geval uiteraard precies de keurige, progressief-liberale visie op homoseksualiteit. Want daar draaien commentaren als die van De Coster steeds op uit: op een verkettering van iedereen die afwijkt van de  “verlichte”  norm. Wie niet juicht over bijvoorbeeld de invoering van het homohuwelijk of genderneutrale toiletten heet homofoob, een heimelijke geestverwant van Mateen of van rednecks met  “God hates fags”-spandoeken. Wie de liefde tussen man en vrouw als het hoogste en heiligste durft te zien, heet een  “hater”. Wie nog maar de minste bedenking uit bij het openlijk etaleren van homoseksualiteit, heet  “achterlijk”. Echt, ik hoorde het de Nederlandse journalist Kustaw Bessems pas zeggen op de radio. Wie niet denkt als wij, zal wel helemaal niet denken – het verlichtingsfundamentalisme in een notendop.

Uw reacties zijn welkom op redactie@tertio.be

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​