Tertio 541 - Terug naar de C

Standpunt:

Terug naar de C

Peter Vande Vyvere | De christendemocratie in Vlaanderen behaalde het slechtste verkiezingsresultaat ooit. Dat moet CD&V tot een grondige reflectie over haar identiteit bewegen. Welke kant moet het op? De verkiezingsnederlaag van CD&V heeft vooral te maken met de herhaaldelijk gebleken onmacht om communautaire hervormingen te realiseren ondanks de verkiezingsbelofte waarmee de partij in 2007 samen met N-VA uitpakte. Toen kende de partij na acht jaar paars(-groen) een revival. Dat Guy Verhofstadt uitgeregeerd was en minister-president Yves Leterme met de Vlaamse regering een uitstekend parcours reed, droeg bij tot het succes. Maar onmiskenbaar speelde ook de ideologische herbronning een rol, de vrucht van acht jaar federale oppositie.

In 2007 verscheen bij Averbode het boek De mythe van het vrije ik. Pleidooi voor een menselijke vrijheid van de jonge senator Wouter Beke. Daarin positioneert hij de christendemocratie tegenover de gemeenschappelijke ideologische grondslag van paars: de individualistische vrijheid. Beke pleit daarentegen voor een vrijheid-in-verbondenheid. De politiek moet daarop inhaken en de vele verbanden – gezin, lokale gemeenschap, (middenveld)organisatie, religieuze gemeenschap en cultuurgemeenschap – waarin de mens beweegt, ondersteunen. Veeleer dan een individu is de mens namelijk een persoon. Dat wil zeggen: een knooppunt van relaties die hij niet zozeer zelf ‘stuurt’, maar die hem vooral ook vormen en bepalen. Pas zo wordt echte vrijheid mogelijk.

Die visie ligt in de lijn van het personalisme, de basisideologie van de Christelijke Volkspartij (CVP), opgericht in 1945. Ze is gebaseerd op het denken van Franse katholieke filosofen als Jacques Maritain en Emmanuel Mounier. Opeenvolgende ‘huisideologen’ van CD&V – Leo Tindemans, Herman Van Rompuy, Luc Martens, Piet Raes en vandaag Beke – hebben die mens- en maatschappijvisie telkens bij de tijd gebracht. De christelijke inspiratie was het cement dat verschillende sociale groepen integreerde en CD&V tot een brede ‘volkspartij’ maakte. Ten tijde van het kartel leek CD&V ook in zijn ideologische profilering geneigd het Vlaamse natiebesef veeleer dan de (afkalvende) religie als bindmiddel te presenteren voor zo’n brede mobilisering. De invloed van en verwantschap met het denken van Bart De Wever (N-VA) is daaraan niet vreemd. Onder invloed van de conservatieve filosoof Edmund Burke acht die eveneens de spontane verbanden tussen mensen zoals het gezin, het onderwijs en cultuurorganisaties van cruciaal belang bij het vormgeven van de samenleving. Je moet zorgzaam omspringen met het langzaam gegroeide ‘kostbare weefsel’ van onze beschaving, vindt De Wever in navolging van Burke.

Natuurlijk is de Vlaamse agenda van CD&V, net zoals bij de andere Vlaamse partijen, terecht. Maar voor een christendemocratische partij kan dat nooit de ideologische speerpunt vormen. Het origineel blijkt hoe dan ook sterker, getuige de jongste verkiezingen. CD&V kan dan ook geen betere remedie tegen de crisis bedenken dan de eigen wortels te herontdekken en te actualiseren. Als Burke – een achttiende-eeuwse denker – De Wever kan inspireren, waarom zouden christelijke personalisten als Maritain en Mounier – filosofen uit de twintigste eeuw – dan de christendemocraten niet kunnen bezielen?

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​