Tertio 1033 - Boetepsalmen helpen schuld en boete te thematiseren in gevangenis

Boetepsalmen helpen schuld en boete te thematiseren in gevangenis

Wat maken 16de-eeuwse polyfone toonzettingen van de boetepsalmen los bij gedetineerde vrouwen vandaag? In Tertio nr. 1.033 van 27/11/2019 vertelt regisseur Griet Teck hoe ze in “Lassus, de boetepsalmen” tastend op zoek gaat naar een antwoord op die vraag en gedachten en emoties registreert die diepmenselijk en zodoende voor iedereen herkenbaar zijn.

De opdracht voor “Lassus, de boetepsalmen” kaderde in de Topstukweek van Concertgebouw Brugge die in mei geheel in het teken stond van de componist Orlandus Lassus (1532-1594). “Lassus’ werk kende ik niet echt maar het intrigeerde me wel”, vertelt regisseur Griet Teck. “Muziek met zo’n rijke geschiedenis, hoe kan je die hedendaags vertalen en met welke groep binnen de samenleving kan je hierrond werken?” Behalve dat het een participatief project moest worden, kreeg ze artistiek carte blanche om met die vragen aan de slag te gaan. Algauw ontstond het idee om Lassus’ boetepsalmen in de gevangenis te brengen. “En omdat het gevangeniswezen spontaan met mannen geassocieerd wordt en de muziek van Lassus uit een door mannen gedomineerde tijd stamt, keken we vervolgens bewust in de richting van vrouwen in detentie. Zij maken slechts 3 tot 5 procent van de gedetineerden uit. Die minderheid wilden we een stem geven.”  

Het startmoment van de opnames – tevens de openingsscène van de film – was een live privéconcert in de gevangenis voor de deelnemende vrouwen. Hoe zij de muziek hadden beleefd, gold als uitgangspunt van de interviews die volgden. Hun keuze van citaten uit de oudtestamentische teksten van de boetepsalmen vormde de leidraad. “Ze gingen meteen recht naar het hart”, ondervond artistiek coördinator Maud Seuntjens, die voor de camera de gesprekken voerde. “Erg snel werd met grote openheid gesproken over schuld, boete, geloof en de kracht van muziek. Zoveel aandacht en respect krijgen, was voor hen in de gevangeniscontext een uitzonderlijke ervaring en maakte dat vertrouwen mogelijk.”

Een van de motieven van de gedetineerden om mee te doen aan het project was pure verveling, een welkome manier om de vele lege tijd te doden. “Maar dat ze zo gewillig over zichzelf en hun leven vertelden, kwam toch vooral voort uit hun verlangen gehoord te worden. De nood om hun verhaal te kunnen delen, was erg groot”, viel Teck op. “Er is wel een aalmoezenier, maar die is niet altijd beschikbaar. Wat doe je daar dan mee? In de gevangenis zelf worden schuld en boete niet gethematiseerd en dat is schrijnend, zeker gezien het feit dat de recidivecijfers rond de 45 procent liggen. Muziek is dan een dankbaar medium om toch tot die onderwerpen te komen.”

Abonneer of vraag een proefnummer via www.tertio.be

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​