|
|
|
Economie lijdt aan anorexie
|
 |
Opel, DHL, Bayer, HP, Picanol, Aviapartner, AB InBev, Alken-Maes… Het gaat niet goed met onze bedrijven. De saneringen volgen elkaar in snel tempo op. Hoe moet het verder? Met een Staten-Generaal van de Vlaamse regering op 5 februari en een sociaal overleg bij premier Yves Leterme (CD&V) op 8 februari hopen de politici een aanzet te geven voor de transformatie van onze industrie. Het is springtij. Emmanuel Van Lierde | In het heetst van de strijd rond Opel en AB InBev haalden de vakbonden hard uit naar de graaicultuur waar duizenden werknemers het slachtoffer van worden: “ongereguleerd kapitalisme, losgeslagen speculanten, hebzucht van het management en maatschappelijk onverantwoord ondernemen”. Om een krachtig signaal te geven, hielden ACV, ABVV en ACLVB afgelopen vrijdag een vakbondsactie waarbij een 26.800 tot 35.000 betogers door Brussel trokken. Jan Vercamst (ACLVB) riep uit dat de bedrijven aan anorexia lijden: “Ze blijven maar inkrimpen. Vandaag heerst de anorexiastrategie: zodanig blijven afslanken dat onze gezonde economie in gevaar komt.” Het Verbond van Belgische Ondernemingen stelde kordaat: “Wij zijn geen deel van het probleem, maar wel een belangrijk deel van de oplossing.” Met de campagne ‘Laat ons ondernemen’ geven ze de boodschap dat ondernemers net de motor van de welvaart zijn.
Het is al te gemakkelijk de andere partij met de vinger te wijzen. Met wederzijdse verwijten komen we niet vooruit. “We kunnen het best in eigen boezem kijken”, zegt econoom-theoloog Kurt Devooght verderop in het dossier. “Iedereen heeft de kwalijke gewoonte steeds meer te willen.” Hebzucht is des mensen. Net zoals we allemaal schuld hebben aan de crisis, zo kunnen we ook allemaal bijdragen aan de oplossing. “Het zijn niet louter de bedrijven die verantwoordelijk zijn. Iedereen moet verantwoord handelen. Begin dus bij uzelf. Dat is de kern van de jongste sociale encycliek Caritas in veritate”, stelt Devooght. Alleen samen kunnen we het tij keren: werkgevers én werknemers, syndicaat én patronaat, de overheid én het onderwijs. VKW-voorzitter Guido Beazar dringt eropaan die laatste instantie bij het sociaal overleg te betrekken. Scholen staan niet alleen in voor de algemene vorming, ze bereiden ook voor op de arbeidsmarkt en kunnen de transformatie van onze industrie naar toekomstgerichte sectoren bevorderen.
Na de harde taal van de voorbije weken, is het de hoogste tijd voor het constructieve sociale overleg. De uitdagingen waar Vlaanderen voor staat, zijn gigantisch. Innoveren lijkt het toverwoord, maar daar heeft de overheid nu geen geld voor. De pensioenen worden onbetaalbaar en de sociale welvaartsstaat sputtert. Om meer mensen aan het werk te krijgen en te houden, zijn alle hens aan dek nodig en daarom moet iedereen nu zijn verantwoordelijkheid nemen. Zoniet dreigt de vergriek-sing en de wallonisering van Vlaanderen.
|
|
Standpunt:
Haat-liefde
|
Jan De Volder | De heropening van het Congolese consulaat in Antwerpen, kort na het onderhoud van minister van Buitenlandse Zaken Steven Vanackere (CD&V) met president Jozef Kabila, is een nieuw teken van de snel verbeterende betrekkingen tussen België en Congo. Vorige zomer heropende België al zijn consulaat in Lubumbashi. De heropening van dat in Bukavu zit ook in de pijplijn. Niets te vroeg, in dit ‘feestjaar’ van de vijftigste verjaardag van de Congolese onafhankelijkheid. De relaties raakten eens te meer gebrouilleerd in 2008, toen president Kabila aanstoot nam aan de open kritiek van toenmalig buitenlandminister Karel De Gucht (Open VLD). Tussen die twee kwam het nooit meer goed. Van-ackere blijkt uit het goede hout gesneden om de relaties weer glad te strijken. Persoonlijke goede relaties zijn belangrijk in diplomatie, zelfs met niet onbesproken personages. Dat neemt niet weg dat ook ons land druk moet blijven zetten op de Congolese leiders om hun land beter te besturen.
Congo-België, het blijft een delicate haat-liefdeverhouding. Van Congolese kant is er, zeker bij de politieke klasse, grote allergie voor elke Belgische kritiek: dan zijn verwijten van neokolonialisme en racisme nooit van de lucht, hoe overtrokken ook. Er bestaat evenwel een onmiskenbare sentimentele band: vele Congolezen voelen zich nog altijd positief verbonden met ons land. Ze beseffen dat de kolonisatie niet alleen verknechting betekende, maar ook verheffing. Een voorbeeldje: het feit dat veel Congolezen een verfijnd Frans spreken en schrijven, is te danken aan het goede katholieke onderwijs dat onze missionarissen er hebben nagelaten. Een opmerkelijk verschil met het erbarmelijke Frans dat je in veel Franse ex-kolonies aantreft. Aan Belgische kant kijkt men vaak kritisch naar de vele dingen die fout lopen in Congo: de hemeltergende corruptie, de moeilijke opbouw van staat en leger, gebrek aan ‘goed bestuur’, de grootschalige schendingen van mensenrechten, de endemische armoede. Zoals MO-journalist John Vandaele stelt: “Dat het budget van een rijk land als Congo maar zo groot is als dat van Gent, is onaanvaardbaar.” En toch blijft er ook betrokkenheid en sympathie. De Belgische diplomatie weet dat Congo een van de weinige plekken blijft, waar haar mening echt een verschil kan maken. En veel gewone Belgen hebben nog altijd een zwak voor het land.
Congo kan elke sympathie, steun en interesse uit ons land blijvend gebruiken, zoveel is duidelijk. In dat opzicht zou het een mooi teken zijn als ook Vlaanderen Congo opnam in het lijstje van landen waar het ontwikkelingssamenwerking mee bedrijft. Want ook wij hebben Congo nodig: om onze blik open te houden en Afrika niet te vergeten. Om te werken aan een 21ste-eeuws partnerschap dat Eurafrika heet. Christenen in Noord en Zuid hebben daarbij een essentiële taak: in de gevoelige relatie tussen blank en zwart, niet de haat, maar de liefde laten triomferen en renderen.
Uw reacties zijn welkom op jan.devolder@tertio.be.
|
|
Vizier:
Camus behoort niet tot links of rechts
|
|
In Frankrijk woedt een debat over het voorstel van president Nicolas Sarkozy om het stoffelijk overschot van de bekende auteur Albert Camus over te brengen naar het Panthéon in Parijs. Links verzet zich daartegen. Miel Swillens | Vijftig jaar geleden maakte een banaal auto-ongeval op de Route Nationale 5 een einde aan het leven van schrijver Albert Camus. De auto, bestuurd door Michel Gallimard, neef van de bekende uitgever, week van de weg af en reed te pletter tegen een plataan. De 46-jarige schrijver was op slag dood. Hij ligt begraven in Lourmarin in de Vaucluse. Links verzet zich tegen de overbrenging naar het Panthéon, want het ziet er een poging in tot politieke recuperatie door rechts. Camus was nochtans jarenlang kop van Jut voor links Parijs. Maar de schrijver is nu blijkbaar belangrijk genoeg om zowel door links als door rechts te worden opgeëist. In feite behoort hij bij geen van beide. Links nam Camus zijn anticommunisme kwalijk. Toen na de Tweede Wereldoorlog intellectuelen en kunstenaars bezweken voor de luchtspiegeling van Stalins arbeidersparadijs, liep Camus – nochtans ‘homme de gauche’ – niet in die val. In zijn essay L’homme révolté bekritiseerde hij de marxistische utopie die hij zag als een poging om de geschiedenis te vergoddelijken. De toekomst nam de plaats in van God. Alleen wat die toekomst diende, had waarde. Waar was wat in de ideologische kraam paste. Voor Camus was dat onaanvaardbaar.
“Slechts één zaak ter wereld lijkt me belangrijker dan rechtvaardigheid: dat is de waarheid, of althans de poging haar te bereiken.” L’homme révolté veroorzaakte een breuk met de linkse intellectuelen. De Rive Gauche keerde zich van Camus af. Voor Jean-Paul Sartre, de ‘maître à penser’ van Saint-Germain-des-Prés, was een anticommunist ‘un chien’. Camus, geboren in Algerije in een familie van proletarische pieds noirs, werd door zijn vroegere vrienden voor bourgeois uitgemaakt. Zijn vader, een wijnkelderknecht, sneuvelde in 1914 aan de Marne, zijn moeder was een ongeletterde schoonmaakster. Maar Camus was een bourgeois omdat hij niet in Stalin geloofde.
Links vergaf hem ook zijn houding tijdens de Algerijnse oorlog niet. Toen de Arabische bevolking in opstand kwam, was dat voor Camus een verscheurende ervaring. Algerije was het land waar hij opgroeide en waar zijn moeder – mémé d’Alger – woonde. Camus kon de toekomst van zijn geboorteland niet los zien van Frankrijk. Voor de radicale ideoloog Sartre was alles duidelijk en eenvoudig. Hij schaarde zich achter het Front de Libération Nationale (FLN), en vergoelijkte het geweld en de terreur van ‘les damnés de la terre’. Voor Camus was niets duidelijk of eenvoudig. Hij veroordeelde het geweld van beide zijden en pleitte vergeefs voor een bestand om de burgerbevolking te sparen. In Stockholm, waar hij de Nobelprijs voor literatuur in ontvangst nam, verklaarde hij tijdens een debat met studenten: “Ik veroordeel het terrorisme dat blind toeslaat in de straten van Algiers, en vroeg of laat ook mijn moeder of familie kan treffen. Ik geloof in rechtvaardigheid, maar ik verdedig eerst mijn moeder daarna de rechtvaardigheid.” In Parijs ontketenden die woorden een storm van verontwaardiging. Camus werd beschuldigd van kolonialisme en racisme. Hij kocht een huis in Lourmarin en verhuisde naar de Provence, waar het landschap hem aan zijn geliefde Kabylië herinnerde.
Albert Camus geloofde niet in God. De wereld was absurd omdat God niet bestaat. Maar in tegenstelling tot Sartre koesterde hij geen misprijzen voor de godsdienst. Aan een journalist die hem vroeg of hij van plan was zich tot het christendom te bekeren, antwoordde hij: “Nee, maar ik ben mij bewust van het sacrale, van het mysterie in de mens, en ik zie niet in waarom ik niet zou toegeven dat Christus en zijn leer mij ontroert.” In La peste stelt het personage Tarrou de vraag: “Peut-on être un saint sans Dieu?” Een heilige zonder God? Die indruk maakte Camus op sommigen van zijn bewonderaars. Maar een heilige was hij niet. Zeker niet met zijn vele amoureuze escapades. Maar wie hem zo zag, dacht ongetwijfeld aan de morele ernst waarmee hij zijn tijd tegemoet trad. Aan zijn liefde voor de waarheid. Aan zijn afwijzen van moord en terreur als politieke actiemiddelen. Aan zijn weigering om de moraal ondergeschikt te maken aan de politieke strategie. Als zodanig was hij een lichtend voorbeeld in een tijd van politiek fanatisme en ranzige orthodoxie.
Uw reacties zijn welkom op redactie@tertio.be. Bericht Riskant mediteren
Guido Dierickx | Een volle pagina over de geestelijke leegte van onze samenleving, onlangs en in een niet erg katholieke krant. Je weet nooit waar je medestanders kunt vinden. Want over die geestelijke leegte klagen wij, christenen, al sinds eeuwen. Alle waardering voor de probleemgevoeligheid van Margot Vanderstraeten, columniste en essayiste van De Morgen. Maar ach, met haar gevoeligheden kunnen we instemmen, maar niet met haar remedies. Vanderstraeten meent het enorme succes van mindfulness te moeten betreuren. Waarom? Zijn de mensen er niet tevreden of gelukkig mee? Toch wel, maar dat zouden ze niet mogen zijn. Ze vindt die vorm van geesteshulpverlening ten eerste duur, althans voor de minder welvarenden onder ons. Juist, maar geen beslissend argument. Ik ken een adres waar die therapie gratis is en ben bereid dat adres gratis mee te delen. Mindfulness is, ten tweede, een oosterse meditatietechniek, dus niet besmet door een gelovige of theologische agenda. Voor Vanderstraeten een goed punt, zou je denken. Maar nee, ze vertrouwt het niet. Sommigen gaven in een onbewaakt ogenblik toe dat die meditatievorm, met zijn aandacht voor mentale en lichamelijke discipline, een propedeuse zou kunnen zijn tot de christelijke meditatie. De mogelijke verglijding naar religieuze praktijken wil Vanderstraeten liever voorkomen dan (te laat) afremmen.
Mindfulness beperkt zich, volgens Vanderstraeten, ook tot het bestrijden van individuele gevoelens van onvrede: stress, depressie, angst. En dat terwijl die volgens haar symptomen zijn van onze problematische maatschappelijke structuur. Van ons dolgedraaid economisch bestel? In elk geval zou ze aan het identificeren van die problematiek een groot publiek en politiek debat gewijd willen zien. Wie kan er nu bezwaar hebben tegen zo’n voorstel? Natuurlijk scheppen grote debatten aanvankelijk nog meer verwarring en dus nog meer stress. Maar met die tegenwerping zal ze wel raad weten: nog even op de tanden bijten. Want na dat grote debat, en na de daarop volgende maatschappelijke hervormingen, zullen wij, of althans onze achterkleinkinderen, leven in een paradijselijke wereld zonder behoefte aan oosterse (of westerse) meditatie, zonder behoefte aan hun krampachtige geestelijke weerbaarheid. Waarom toch willen gelovigen dat maar niet geloven? Dat zal Vanderstraeten zich hopelijk afvragen.
|
|
Brugse bisschop viert zilveren bisschopsjubileum
‘Ik ben dichter bij God en dichter bij de mensen gekomen’
|
Roger Vangheluwe is op 3 februari 25 jaar bisschop van Brugge. Hij publiceerde bij die gelegenheid een boekje met 25 columns uit Kerk & Leven en heeft, zoals een goede West-Vlaming past, nog flink wat plannen voor de paar jaar die hem nog resten als zetelend bisschop.
|
|
Wetenschappers ‘corrigeren’ Darwin
Hebzucht is uit, empathie is in
|
Dichteres Antjie Krog – jarenlang het blanke geweten van Zuid-Afrika – merkte onlangs op dat het woord ‘medemenselijkheid’ in het Nederlands kennelijk niet meer wordt gebruikt. “Wat betekent het als zulke belangrijke woorden niet meer voorkomen?” vraagt ze zich bezorgd af. Maar er is ook goed nieuws. Het woord ‘empathie’ – het vermogen om de emoties van anderen te kunnen meevoelen en de situatie van anderen te begrijpen – komt sterk opzetten, dankzij een alternatieve kijk op de evolutie.
|
|
Het Hart:
Smeltmoment
|
Woordkunstenaar Francis Verdoodt brengt op geregelde tijdstippen een ‘miniatuurtje’, uit zijn vertelprogramma’s.
|
|
Dossier: Economie en ethiek
Industrie met oog voor het sociale en menselijke
|
De naweeën van de economische crisis laten zich fors voelen. Vooral de aangekondigde sluiting van Opel Antwerpen kwam zwaar aan. De Vlaamse regering en de vakbonden willen met alle middelen proberen de Antwerpse fabriek toch open te houden, maar de toekomst oogt somber. De Vlaamse regering houdt op 5 februari een Staten-Generaal over de transformatie van onze industrie naar nieuwe, toekomstgerichte sectoren. “Innoveren zit ons niet in het bloed”, betoogt VKW-voorzitter Guido Beazar. En voor bedrijfsethicus Luc Van Liedekerke moet de economie opnieuw ondergeschikt worden aan maatschappelijke belangen. Ook econoom en priester Kurt Devooght vindt dat de markteconomie een ethische correctie nodig heeft zodat niet winst maar de mens primeert. Dat was ook altijd de boodschap van de sociale leer van de kerk.
|
|
De mening van...
Angstig zelfbehoud dreigt bij gebrek aan ruimte voor kerk
|
Vreemd hoe sommigen niet – willen? – inzien welke betekenis het christendom heeft – of gehad heeft – voor ons staatkundig denken, ons maatschappelijk gedrag en de ordening van onze samenleving, vindt Mark Van de Voorde. Minister Laurette Onkelinx (PS) getuigde daar ook weer van in haar commentaar op de benoeming van André-Joseph Léonard als aartsbisschop van Mechelen-Brussel.
|
|
Regering wil republikeinse waarden heruitvinden
Fransen alweer op zoek naar identiteit
|
Al maanden discussiëren onze zuiderburen over hun nationale identiteit. Een typisch Franse bezigheid of levert het ook iets op?
|
|
Tentoonstelling van Frida Kahlo in Bozar
Geschilderd met de tranen van haar ziel
|
Met de tentoonstelling Frida Kahlo y su mundo is het Mexico-festival in het Paleis voor Schone Kunsten in stijl van start gegaan. In de fijnzinnige en intieme scenografie van de 25 schilderijen en tekeningen uit de Mexicaanse privécollectie van Dolores Olmedo ontvouwen zich het leven en de artistieke loopbaan van Kahlo.
|
|
Internationale Federatie Spina Bifida vindt regels voor levensbeëindiging discriminerend
‘Stereotypen doden baby’s met zware handicap’
|
Nederlandse kinderartsen vragen een verruiming van de regels voor levensbeëindiging bij pasgeborenen met een zware handicap, het zogenaamde Groningenprotocol. Maar de Internationale Federatie voor Spina Bifida komt met een rapport dat dit protocol als discriminerend bestempelt.
|
|
Suzanne van der Schot schrijft Jezusboek voor hedendaagse godzoekers:
‘Geloof is niet bedoeld om je lekker te voelen’
|
Modern en gelovig. Het lijkt vaak een onhoudbare spreidstand. Maar af en toe is er iemand die het tegendeel bewijst. Zo ook de Amsterdamse Suzanne van der Schot, 36 en lerares Nederlands in een concentratieschool. Een bewogen religieuze zoektocht leidde tot de vraag wat geloven in Jezus kan betekenen te midden van een bruisende hedendaagse grootstad. Ze schreef er een diepgravend en intelligent, vlot en geestig boek over: De minnaar, de monnik en de rebel.
|
|
Greet en Peter Beysens over hun ervaring bij Jeunesse-Lumière
‘Eenvoud en authenticiteit is de sleutel’
|
Greet en Peter Beysens uit Kapellen zijn getrouwd en hebben vijf kinderen. Hij is huisarts, zij vroedvrouw van opleiding. Ze waren de initiatiefnemers van een recente tournee van de internationale evangelisatieschool Jeunesse-Lumière in het Antwerpse, vijf dagen lang, op een twintig plaatsen, vooral scholen. De respons was merkwaardig.
|
|
|
|
Home