Tertio 930 - Ga naar de jongeren

Standpunt Emmanuel Van Lierde

Ga naar de jongeren

Brachten de gezinssynodes van 2014 en 2015 door de wereldwijde bevragingen heel wat dynamiek teweeg – debatten, gespreksavonden, colloquia en publicaties alom –, dan schijnt er nu veel minder animo te zijn in aanloop naar de bisschoppensynode in oktober 2018 over  “de jongeren, het geloof en de onderscheiding van de eigen roeping”, al is er ook dit keer een brede consultatie. In tegenstelling tot de aanvankelijke euforie van kardinaal Kevin Farrell, voorzitter van het Dicasterie voor de Leken, het Gezin en het Leven, omdat er na één week 30.000 antwoorden in Rome binnenstroomden op de online enquête (zie Tertio nr. 907-908 van 28/6), overheerst in het Vaticaan nu ontgoocheling omdat vijf maanden later de teller op amper iets meer dan 65.000 eindigde. Voor een wereldwijde bevraging is dat inderdaad mager, zeker als je het vergelijkt met de zowat 2,5 miljoen deelnemers aan de jongste  Wereldjongeren-dagen in Krakau. Bijna wanhopig werd de deadline om te reageren, verlengd tot 31 december.

Maar jongeren konden hun mening niet alleen in Rome kenbaar maken. Vaak mocht dat evengoed in eigen land en diverse bisschoppenconferenties maakten op basis daarvan hun rapport ter voorbereiding van de synode. Onze bisschoppen maken dat huiswerk vandaag publiek (zie blz. 4), hun confraters in onze buurlanden Nederland, Duitsland en Frankrijk deden de afgelopen weken hetzelfde. De resultaten zijn behoorlijk gelijklopend. In deze sterk geseculariseerde en superdiverse samenlevingen verwacht de meerderheid van de jeugd niets meer van de kerk, maar daarnaast is er een categorie jongeren – ook niet-kerkelijken! – die juist wel hoge verwachtingen van de geloofsgemeenschap hebben.

Jongeren kennen veel angsten en onzekerheden over de toekomst. Ze ervaren keuze-stress, groeps-, tijds- en prestatiedruk, een drang naar perfectie – ook in hun vriendschappen en partnerkeuze – en ze maken zich zorgen over het milieu, de toenemende armoede, de wereldvrede en het interreligieuze samenleven. In een wereld vol chaos en drukte verwachten ze van de kerk een hoopvol tegengeluid, een plaats waar ze antwoord krijgen op hun levensvragen en hun zoeken naar zin en betekenis in het leven. Ze hongeren naar acceptatie, gemeenschap, spiritualiteit en stilte. Maar ook naar duidelijkheid en heldere standpunten. Eigen aan wie jong is, is het zoeken naar rechtlijnigheid en radicaliteit. Dat is van alle tijden. Maar is niet juist het evangelie bij uitstek radicaal?  “De maat van de liefde is liefde zonder maat”  (Bernardus van Clairvaux).

Hoe speelt de kerk in op die hoge verwachtingen bij sommige jongeren? Uit de syntheserapporten blijkt dat een groot deel van de kerkelijke ambtsdragers en vrijwilligers – buiten het onderwijs, de jeugdpastoraal, de jeugdbewegingen en de nieuwe religieuze bewegingen – worstelen met de jongerencultuur, een zeker ongemak ervaren bij het benaderen van jongeren en al te vaak in hun agenda zeer weinig tijd maken voor persoonlijke gesprekken of ontmoetingen met hen. Vooral dat laatste is dramatisch, want jongeren willen net dat kerkmensen voor hen beschikbaar zijn. Ze hebben behoefte aan authentieke getuigen en voorbeelden in het geloof, die hen niet betuttelen of de les spellen, maar die bereid zijn zonder complexen met hen op weg te gaan (synodos!). Juist in deze virtuele tijden waar veel contacten oppervlakkig zijn, willen ze reële mensen van vlees en bloed die naast hen staan, tijd in hen steken, hen aanvaarden, bemoedigen, beminnen, en hen helpen te onderscheiden wat hun roeping, hun beroeps- en levenskeuze is. Geestelijke begeleiding, jawel. Alleen dan vinden kwetsbare, zoekende jongeren de moed en het doorzettingsvermogen zelf voluit christen te worden, te zijn. Op hun eentje redden ze het niet. Maar dat geldt ook voor volwassenen. Geloven doe  je nooit alleen.

Laat dit de les van deze bevraging zijn: jongeren- en roepingenpastoraal horen geen aparte werkvelden te zijn. Ze zijn een opdracht voor iedereen in de kerk. Ga naar de jongeren, ze wachten op u.

Uw reacties zijn welkom op emmanuel.vanlierde@tertio.be

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)
In de spotlight: 

Oudere religieuzen blijven zonder kramp doen wat gedaan moet worden

Dienstbaarheid behoort wezenlijk tot het religieuze leven. Actieve en contemplatieve ordes en congregaties engageren zich van oudsher in domeinen als onderwijs, zieken- en armenzorg. Vandaag nemen de staat of professionele organisaties dat evenwel vaak over. Tegelijk slinken de religieuzen in aantal en worden ze ouder. Daarover wordt op 15 december in Leuven gereflecteerd tijdens een studiedag waarvan de lezingen ook in boekvorm verschijnen. In Tertio nr. 930 van 6/12/’17 lichten organisatoren Anton Milh en Stephan van Erp een tip van de sluier. 
» Lees verder

“Getuigenis van anderen essentieel”

Jongeren hebben geen band meer met een levende christelijke gemeenschap, maar toch een grote spirituele honger. Dat blijkt uit de synthesetekst die de Belgische bisschoppen vandaag presenteren na hun bevraging in voorbereiding op de jongerensynode van oktober 2018. “Begeleiding vergt tijd, energie en beschikbaarheid”, stelt Brussels hulpbisschop Jean Kockerols in Tertio van 6 december 2017.
» Lees verder

Bouwen voor en met kwetsbare groepen

Alexis Versele houdt zich bezig met toegepast academisch onderzoek. “Tegelijk ben ik betrokken in het bedrijfsleven en het middenveld. Die drie dimensies zijn complementair en dat vind ik boeiend.” In Tertio nr. 930 van 6/12/’17 vertelt de Gentse architect hoe zijn interesse voor ecologie hem op dat drievoudige spoor bracht en hoe dat hem leidde naar bouwen voor en met kwetsbare groepen. 
» Lees verder